|
Bekijk foto's van Los Angeles
Inleiding
Los Angeles (afk.: L.A.), stad in de Verenigde Staten van Amerika, in het
zuiden van de staat Californië, aan de Grote Oceaan, met 3,5 miljoen inw. De
agglomeratie Los Angeles-Anaheim-Riverside telt ca. 14,5 miljoen inw., ofwel
bijna de helft van de totale bevolking van de staat. De stad hoort tot de
grootste drie steden van het land.
Functies
De stad is een van de grootste industriële, financiële en commerciële centra
van de Verenigde Staten. De industrie is omvangrijk en gevarieerd en omvat
vooral de productie van vliegtuigen en elektronische apparatuur, de film-,
televisie- en muziek-industrie (Hollywood) en voorts o.m. de vervaardiging
van elektrische apparatuur, elektronica, machines, sanitaire artikelen,
bouwmaterialen en petrochemische producten en het inblikken van
levensmiddelen (m.n. zeevis, schaaldieren, vlees en fruit). Ook is de stad
een centrum van ruimtevaartindustrie. Binnen de stadsgrenzen en in de naaste
omgeving bevinden zich verscheidene aardolievelden (Wilmington) en
aardolieraffinaderijen. De haven in de Baai van San Pedro is de drukste
haven van de Amerikaanse westkust. De stad is het uitgangspunt van diverse
transcontinentale spoorlijnen en heeft een van de drukst bezochte
luchthavens van de Amerikaanse westkust (Los Angeles International Airport
[LAX]). Mede door het (thans nog) ontbreken van een functioneel
openbaar-vervoerssysteem kent de stad de grootste concentratie automobielen
ter wereld. Aan een modern openbaar-vervoerssysteem, een combinatie van
metro en sneltram, wordt hard gewerkt. Het eerste traject werd in 1993 in
gebruik genomen in Los Angeles. Ze wordt omringd en doorsneden door een
ingewikkeld netwerk van autowegen (freeways) met als kern de aan de
noordrand van de binnenstad (downtown L.A.) gelegen Stack, een verkeersplein
met verscheidene verdiepingen dat het verkeer vanuit het centrum naar de
verschillende voorsteden en stadsdelen (Long Beach, Pasadena, Santa Ana;
Wilmington, San Pedro, Beverly Hills, Santa Monica) leidt. Een van de
grootste problemen van Los Angeles ligt op het gebied van de
milieuvervuiling; de smog, een combinatie van mist, fabrieksrook,
uitlaatgassen en andere luchtverontreinigende elementen neemt op warme,
windstille dagen vaak zulke ernstige vormen aan dat de volksgezondheid wordt
bedreigd.
Wat het onderwijs betreft, neemt Los Angeles voor Californië een centrale
plaats in; als belangrijkste instellingen met universitaire status zijn te
noemen de Universiteit van Californië (UCLA; 1919), de Staatsuniversiteit
van Californië (1947), de Universiteit van Zuid-Californië (1879;
methodistisch, met bibliotheek uit 1880), de Loyola Marymount Universiteit
(1973, katholiek; oorspr. in 1911 door jezuïeten gesticht), de West Coast
Universiteit (1909) en diverse colleges, w.o. Mount St.-Mary's College
(1925), Occidental College (1887) en het Otis Art Institute of Parsons
School of Design (1918). Daarnaast is er een aantal belangrijke
onderwijsinstellingen in de voorsteden, zoals het California Institute of
Technology in Pasadena. Er zijn verscheidene grote theaters, concertgebouwen
(w.o. het Music Center, 1964) en bibliotheken (openbare bibliotheek, 1872).
Bekende musea zijn het Los Angeles County Museum of Natural History (1910;
omvangrijke collectie betreffende de natuurhistorie van het
Noord-Amerikaanse continent), het Museum of Contemporary Art (1986), George
C. Page La Brea Discoveries Museum (fossielen) en het indrukwekkende
Griffith Planetarium (1935). Los Angeles beschikt behalve over een eigen
orkest ook over een operagezelschap en een groot aantal toneelgezelschappen.
Voorts zijn er in de stad of naaste omgeving het amusementspark Disneyland
(1955), Forest Lawn Memorial Park, diverse stadions, w.o. het Memorial
Coliseum (ingrijpend vernieuwd voor de Olympische Zomerspelen van 1984),
renbanen van Hollywood Park en Santa Anita, en havens met faciliteiten voor
watersport (surfen) en sportvisserij, zoals Marina del Rey. Ook Santa
Catalina Island, Mount Wilson Observatory, Fort MacArthur, Marineland of the
Pacific en de haveninstallaties in de Baai van San Pedro trekken veel
bezoekers.
Stadsbeeld
Het hart van de stad wordt gevormd door het bijna vlakke downtown Los
Angeles (het zakencentrum), met vele openbare gebouwen en de belangrijkste
winkelcentra; decentralisatie (o.a. door het vanwege het gevaar van
aardbevingen tot 1957 geldende verbod hier hoger te bouwen dan 50 m) heeft
geleid tot het verschijnen van moderne, luxueuze winkelcentra in de meeste
wijken van de stad. Na het opheffen van het verbod verschenen in korte tijd
talloze wolkenkrabbers (Bunker Hill Towers, Security Pacific Building,
Atlantic Richfield Plaza; United California Bank Building, 1973-1974). In de
naaste omgeving bevinden zich ook Chinatown en de Japanse kolonie Little
Tokyo. Los Angeles heeft een aantal fraaie parken, zoals Griffith Park (met
dierentuin), openluchttheater, Griffith Planetarium en Gene Autry Western
Heritage Museum (1988; geschiedenis van het Amerikaanse Westen). Tot de
oudste gebouwen van de stad hoort de door Spaanse franciscanen gebouwde oude
missiekerk (1814-1822); interessant is voorts het staatspark El Pueblo de
Los Angeles, dat de in 1781 gestichte historische kern van de stad omvat.
Geschiedenis
Op 1 aug. 1769 bereikte een expeditie onder leiding van de Spanjaard Gaspar
de Portolá het Indiaanse dorp Yang-na, dat de volgende dag, de dag van 'Onze
Lieve Vrouwe, de Koningin der Engelen' (Spaans: Nuestra Señora la Reina de
los Angeles) Los Angeles werd genoemd. Als hoofdstad van een Mexicaanse
provincie was Los Angeles de laatste plaats die zich in 1847 aan de
Amerikanen overgaf. In 1850 kreeg het stadsrechten van de Verenigde Staten.
Met het ontstaan van een spoorwegnet (vanaf 1880), de opening van de haven
(1914) en door annexaties breidde Los Angeles zich sneller uit dan enige
andere grote stad in de Verenigde Staten (1900: 102?500 inw., 1930: 1,2
miljoen, 1950: 1,9 miljoen, 1960: 2,4 miljoen, 1970: 2,8 miljoen, 1980: 3
miljoen). De stad heeft, mede vanwege het aangename klimaat en de
filmindustrie, sinds het begin van de 20ste eeuw een enorme
aantrekkingskracht op kunstenaars, schrijvers, gelukszoekers en
excentriekelingen, wat o.m. tot uiting komt in van tijd tot tijd sterk
opkomende bewegingen en rages. In schril contrast met de glitter en glamour
zijn de verpauperde wijken waar werkloosheid en armoede heerst.
In 1965 kwamen bij protestacties 34 mensen om. In 1992 braken enorme
onlusten uit toen vier blanke politiemannen ondanks een belastende
video-opname werden vrijgesproken van het molesteren van een zwarte man. Bij
deze rellen vonden 58 mensen de dood. Een jaar later werden twee van de
politiemannen alsnog veroordeeld. Eind 1993 brachten bosbranden de
buitenwijken grote schade toe. Bij een aardbeving in januari 1994 kwamen 57
mensen om en werden duizenden gebouwen vernietigd of (zwaar) beschadigd.
Bekijk foto's van Los Angeles |
