North Dakota
Verenigde Staten van Amerika

Peach Garden State
Inleiding
North Dakota (afk.: ND of N.Dak.), staat van de
Verenigde Staten van Amerika, 183.022 km2, met 639.000 inw.; hoofdstad:
Bismarck.
Fysische Geografie
North Dakota valt gedeeltelijk binnen de Great
Plains, de hoogvlakte die zich uitstrekt tussen de Missouri en de Rocky
Mountains. Het oosten van de staat, destijds onderdeel van het Agassizmeer,
is bedekt met grasvlakten, die naar het westen toe overgaan in de Missouri
Coteau, een steile helling (90-180 m), en vervolgens in het
steppelandschap van de Great Plains, dat zich tot ver in Montana
uitstrekt. Het dal van de Red River, in het oosten, vormt het laagste deel
van de staat (laagste punt 241 m). In het barre, onvruchtbare zuidwesten (Badlands)
bevinden zich grillige bergformaties. Hier ligt het hoogste punt van de
staat, White Butte (1069 m). De Red River of the North, die deels de grens
met Minnesota vormt, neemt in North Dakota de Sheyenne en de Souris River
op. De Missouri ontwatert met haar talrijke zijrivieren het grootste deel
van het zuiden en het westen van de staat. Talrijke meren en meertjes
(prairie lakes) liggen, met uitzondering van het zuidwesten, over de
gehele staat verspreid. Een enorm kunstmatig meer bevindt zich in het
westen van de staat: Lake Sakakawea (1580 km2), achter de Garrisondam in
de Missouri. North Dakota heeft een uitgesproken landklimaat, met een
geringe gemiddelde hoeveelheid jaarlijkse neerslag (390 mm). Tornado's
komen vrij regelmatig voor.
Bevolking
De gemiddelde bevolkingsdichtheid bedraagt 3,5
inw. per km2. Van de bevolking woont ongeveer 53% in de stedelijke
gebieden. De grootste steden zijn Fargo (74.000 inw.), Grand Forks en
Bismarck.
Economie
De landbouw levert de grootste bijdrage aan de
productie van de staat. North Dakota is de voornaamste producent van
gerst, vlaszaad en lentetarwe van de Verenigde Staten. Andere producten
zijn suikerbieten, sojabonen, zonnebloemen, lijnzaad, aardappelen, hooi,
haver en maïs. De belangrijke veeteelt omvat vooral rundvee en varkens.
De staat is bijzonder rijk aan mineralen. De enorme bruinkoollagen in het
westen van de staat worden geschat op 350 miljard ton. Van aanzienlijk
groter belang zijn de aardolie- en aardgasreserves in het noorden en het
zuidwesten van de staat; de winning hiervan is goed voor tweederde van de
totale delfstoffenproductie. Voorts produceert North Dakota steen, zand,
grind en zout. Slechts een klein gedeelte van de beroepsbevolking werkt in
de industriële sector. Tot de belangrijkste producten behoren
voedingsmiddelen, (landbouw)machines en petrochemische producten. Voorts
grafische industrie.
Bezienswaardigheden
In het zuidwesten van de staat ligt in de
Badlands het Theodore Roosevelt National Park (1978; 28509 ha), met
behalve schitterend natuurschoon ook de voormalige boerderij van Theodore
Roosevelt, de Elkhorn Ranch. Historische lokaties herinneren aan de
Indianen die het gebied bewoonden (o.m. Knife River Indian Villages
National Historic Site) en aan de pionierstijd (o.m. Frontier Village en
Bonanzaville USA).
Geschiedenis
In 1738 drong Pierre de la Vérendrye als eerste
blanke in dit gebied door. Op het einde van de 18de eeuw volgden enkele
Engelsen, in dienst van de Hudson Bay Company. Lewis en Clark
overwinterden in 1804/1805 bij de Mandan-Indianen aan de bovenloop van de
Missouri. In 1818 werd de grens tussen het Amerikaanse en het Engelse
gebied vastgesteld en werd North Dakota georganiseerd als territorium, in
1889 werd het aanvaard als 39ste staat van de Unie. De tegenstand van
pelsjagers en Indianen had de kolonisatie lange tijd opgehouden; pas na de
Burgeroorlog begon een zekere immigratie. De bepalingen in de zgn.
Homestead Act leidden ertoe dat vooral in de periode 1875–1890 veel
boeren zich in de staat vestigden. De economie had veel te lijden van de
Grote Depressie in de jaren dertig van de 20ste eeuw, maar herstelde zich
tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Een belangrijke impuls was de olie-
en gaswinning, die begon in de jaren vijftig maar vooral als gevolg van de
oliecrisis (1973) tot ontwikkeling kwam. North Dakota leed zware schade
tijdens de overstromingen in 1993.