Kansas
Verenigde Staten van Amerika
Sunflower State
Inleiding
Kansas (afk.: Kans.), staat
van de Verenigde Staten van Amerika, in het Midden-Westen, 213.063
km2, met 2,5 miljoen inw.; hoofdstad: Topeka.
Fysische
Geografie
De Great Plains in het westen
van de staat gaan geleidelijk over in de prairies in het oosten. Vrijwel
het gehele gebied van Kansas vertoont een daling van west naar oost (van
1240 m naar 210 m). Het uiterste zuidoosten behoort tot het hooggelegen
terrein waarop het Ozarkplateau ligt. De afwatering geschiedt vnl. door de
rivieren de Kansas (272 km) en de Arkansas, die resp. uitmonden in de
Missouri en de Mississippi. De staat heeft een landklimaat en wordt
veelvuldig geteisterd door tornado's en hagelstormen.
Bevolking
De gemiddelde
bevolkingsdichtheid bedraagt 12 inw. per km2. Van de bevolking woont
ongeveer 69% in de stedelijke gebieden. De grootste steden zijn Wichita,
Kansas City en Topeka.
Economie
Kansas is van oudsher van belang als landbouwstaat,
hoewel thans handel en industrie bijna van evenveel belang zijn voor de
economie. De voornaamste akkerbouwproducten zijn tarwe, sorghum, maïs en
sojabonen. De extensieve veehouderij betreft melkvee, schapen en varkens.
Van de bodemschatten is aardolie economisch het belangrijkst. Aardgas
wordt vooral geëxploiteerd in het zuidwesten. Andere mijnbouwproducten
zijn helium (grootste producent van de Verenigde Staten), steenkool,
kalksteen en zout. De industrie
verwerkt van oudsher agrarische producten (slachterijen; zuivelproducten
en voedingsmiddelen) en omvat daarnaast o.m. bouw van vliegtuigen (Wichita),
machines en transportmiddelen en aardolieraffinage en grafische,
elektronica- en chemische industrie.
Bezienswaardigheden
Langs de Oregon Trail en de
Santa Fe Trail, de routes waarlangs 19de-eeuwse pioniers van oost naar
west trokken, liggen enkele forten: Fort Dodge, Fort Leavenworth, Fort
Larned en Fort Scott. Dodge City is een gerestaureerd wildweststadje.
Natuurschoon bieden het gebied rond het Tuttle Creek Reservoir en een
aantal staatsparken.
Geschiedenis
De eerste blanken die
doordrongen in de prairies van het gebied waren Spanjaarden (1541) onder
leiding van Francisco de Coronado. Het gebied werd aanvankelijk ongeschikt
geacht voor landbouw en werd lange tijd alleen bezocht door
bonthandelaren, die in contact kwamen met de Indianen. De voornaamste
stammen waren de Pawnees, de Kansa's en de Osages. Na 1830 kwamen ook uit
het oosten verdreven Indiaanse stammen in Kansas terecht, w.o. Shawnees,
Delawares en Ottawa's. Kansas werd plotseling van nationale betekenis door
de Kansas-Nebraska-wet van 1854, waarbij het
gehele prairiegebied ten noorden van 37° N.Br. werd verdeeld in twee
territoria. Hierover ontbrandde een felle strijd, daar in deze wet was
bepaald dat de bewoners zelf maar moesten beslissen of zij slavernij
wilden toelaten in hun gebied of niet. Tegen deze squatter-sovereignty
kwamen alle tegenstanders van de slavernij in verzet. Hierdoor ontstond de
nieuwe partij van de Republikeinen. Zowel uit het noorden als uit het
zuiden stroomden tallozen naar Kansas om daar de doorslag te geven aan hun
standpunt. Er begon een soort voorspel van de Amerikaanse Burgeroorlog,
waardoor het gebied de bijnaam Bleeding Kansas kreeg. Na bittere strijd
kregen de noordelijken de overhand en in 1861 werd Kansas als vrije staat,
de 34ste, toegelaten tot de Unie. Na de Burgeroorlog trokken veel
veteranen uit het noordelijke leger als kolonisten naar Kansas, waardoor
het een sterk Republikeinse staat werd en bleef. De aanleg van spoorwegen
en de aanvoer van vee uit Texas brachten welvaart.
Op het einde van de
19de eeuw werd Kansas een centrum van hervormingsbewegingen; de ‘drooglegging’
werd reeds in 1880 aanvaard (en pas herroepen in 1948). Door de
economische crisis van de jaren dertig werd Kansas zo zwaar getroffen dat
het zijn steun gaf aan Roosevelt, zelfs toen in 1936 de Republikeinen
Alfred M. Landon, gouverneur van Kansas, kandidaat stelden voor het
presidentschap. De afgelopen decennia hebben de Democraten verschillende
malen de gouverneursverkiezingen gewonnen.