Landschap
Bergen in de Verenigde Staten
Mauna Kea
Mauna Kea is een berg in Hawaii en sinds 1970 de
standplaats van een der grootste observatoria. Naast de universiteit van
Hawaii is ook Groot- Brittannië er vertegenwoordigd. Tevens loopt er een
gemeenschappelijk project van Frankrijk en Canada met spiegeltelescopen.
Engeland en Nederland hebben er een submillimeter-radiotelescoop.
Bovendien is de hoogste sterrenwacht op Aarde, op zo'n 4.205 m, ook de
standplaats van de Keck-spiegeltelescoop. Het heeft een diameter van 10
m en is uit 36 losse spiegels opgebouwd, die door computerbesturing elk
apart gericht kunnen worden.
Mount McKinley
De Mount McKinley, gelegen in de Alaska Range in
het zuiden van Alaska, is de hoogste berg van Noord-Amerika. Hij heeft
twee toppen: een zuidelijke top (6.200 m) en een noordelijke top (5.900
m).
De berg is genoemd naar William McKinley, die van 1897 tot 1901
president van de Verenigde Staten was. Hij is gelegen in het Denali
National Park. Denali is de naam die de Indianen aan de berg geven en
betekent "De Grote".
In 1913 bereikte een expeditie o.l.v. Hudson Stuck en Harry Karstens als
eerste de zuidelijke top.
Kinds Pak
Kinds Pak is een berg in de Amerikaanse staat Utah,
gelegen ongeveer 100 km ten oosten van Salt Lake City.
Met een hoogte van 4.114 m is de Kinds Pak de hoogste berg van Utah.
Mount Blackburn
Met een hoogte van 4.996 m is de Mount Blackburn de
hoogste berg van de Wrangell Mountains, die in het zuidoosten van Alaska
aan het oostelijk einde van de Alaska Range liggen.
De gehele groep ligt in het Wrangell - St.Elias-National Park, dat tot
de grens met Canada reikt.
De Mount Blackburn werd voor het eerst beklommen in 1912 door Miss Dora
Keen.
Mount Elbert
De Mount Elbert is een berg in de Rocky Mountains,
gelegen in het centrum van de Amerikaanse staat Colorado, in het
zuidoosten van Denver. Met een hoogte van 4.399 m is hij de hoogste berg
van de Rocky Mountains.
Mount Saint Elias
Met een hoogte van 5.488 m is de Mount St. Elias
één van de hoogste toppen van de St. Elias Mountains, een vulkanische
bergketen die zich uitstrekt langs de grens tussen Alaska en Canada
(provincie Yukon Territory).
De prachtige, piramidevormige top werd reeds in 1741 door de Russische
zeevaarder Vitus Bering ontdekt, omdat de Mount St.Elias nauwelijks 50
km van de kust verwijderd ligt.
De berg werd in 1897 voor het eerst beklommen door een Italiaanse
expeditie onder leiding van de Graaf van de Abruzzi. De aanloop via de
gletsjers was echter -vanwege het voortdurende slechte weer- zo moeizaam
en tijdrovend dat de tweede beklimming pas in 1946 werd uitgevoerd. Ook
nu nog is hij voor bergbeklimmers een interessante top.
Door de grote hoeveelheden sneeuw reiken de gletsjers van de St. Elias
Mountains tot aan de kust. Beroemd zijn enerzijds de Glacier Bay, die
als nationaal monument wordt beschermd en anderzijds de
Malaspina-gletsjer, die in de kustvlakte een 3.500 km² grote ijsvlakte
vormt en waarvan de ijsrand zodanig door puin wordt bedekt dat op de
gletsjer een 6 tot 8 km breed bos van sparre- en elzebomen is ontstaan.
Mount Shasta
De Mount Shasta is een vulkaan in de Cascade Range
in Noord-Californië, VS. Hij heeft een hoogte van 4.317 m.
De kegelvormige top is in sterke mate vergletsjerd en vertoont een zeer
symmetrische vorm. In de buurt van de top vindt men verschillende zeer
hete zwavelbronnen.
Mount Whitney
De Mount Whitney is met 4.418 m de hoogste berg van
de Sierra Nevada in de Amerikaanse staat Californië. Tevens is hij de
hoogste berg van de VS buiten Alaska en Hawaii.
Windom Pak
Berg in de Rocky Mountains, in het zuidwesten van
de Amerikaanse staat Colorado. Met een hoogte van 4.295 m is hij na de
Mount Elbert de hoogste berg van deze staat.
Akutan Volcano
Actieve vulkaan in het centrum van het eiland
Akutan, dat behoort tot de Aleuten in het zuidwesten van Alaska. Hij
heeft een hoogte van 1.303 m.
De laatste uitbarsting van de Akutan was in 1992 en duurde ongeveer tien
maanden, waarin as en rook werd uitgestoten. De wolken daarvan bereikten
een hoogte van meer dan 2 km boven de top.
Het eiland behoort tot de Kenitzin-groep van de Fox Islands in de
Oost-Aleuten. Aan de oostelijke voet van de vulkaan ligt aan de kust de
plaats "Akutan", die een wetenschappelijk bosstation heeft en een
opvang- en uitrustingscentrum voor jagers en fokkers is.
Augustine Volcano
Actieve vulkaan met een hoogte van 1.196 m in het
zuiden van Alaska. Hij is gelegen op Augustine Island, aan de ingang van
de Cook Inlet.
Gareloi Volcano
De Gareloi Volcano is een actieve vulkaan in het
centrum van het eiland Galeroi de Aleuten met een hoogte van 1.626 m.
Het 10 km lange en 8 km brede eiland wordt volledig gevormd door de
vulkaan.
Great Sitkin Volcano
De Great Sitkin Volcano is een actieve vulkaan op
het eiland Great Sitkin, in het centrum van de Adreanof eilanden, die
behoren tot de Aleuten.
Hij heeft een hoogte van 1.710 m. Het 19 km lange en 13 km brede eiland
wordt bijna volledig gevormd door de vulkaan.
Iliamna Volcano
De IIiamna Volcano is een actieve vulkaan in het
zuiden van Alaska, VS, aan de westkust van de Cook Inlet in de
zuidwestelijke uitloper van de Alaska Range.
Hij bereikt een hoogte van 3.083 m en ligt in het uiterste zuidoosten
van het nationale park Lake Clark.
Kilauea
De Kilauea is een actieve vulkaan in het zuidoosten
van het eiland Hawaii in de Hawaii-eilanden. Met een hoogte van 1.247 m
is het de kleine broer van de Mauna Loa.
Na een pauze van een kwart eeuw waren er met korte tussenpozen
uitbarstingen in 1919, 1921, 1922 en 1923.
De zwaarste uitbarsting was in 1960. Dankzij het goede wetenschappelijk
onderzoek door de vulkanologen op Hawaii vielen er geen slachtoffers. De
lavastroom vernietigde wel een dorp, maar dat kon vooraf al geëvacueerd
worden. De laatste uitbarsting was in juli 1997. Deze ging gepaard met
reusachtige lavastromen. Ook deze keer kwamen er geen mensen in gevaar.
Een zijkrater van de Kilauea, de Halemaumau, werd door de inboorlingen
beschouwd als de woonplaats van hun legendarische vuurgod Pele.
Op de Kilauea is het vulkaan-observatorium van Hawaii gevestigd, dat
zich heeft ontwikkeld tot een internationaal centrum voor
vulkaan-studies.
Kiska Volcano
De Kiska Volcano is een actieve vulkaan in het
noorden van het eiland Kiska, behorend bij de Rat Islands in de
westelijke Aleuten, ten zuidwesten van Alaska.
Hij heeft een hoogte van 1.220 m.
In juni 1990 werden vanaf het naburige eiland uitgestoten damp en wat as
waargenomen. Op de met sneeuw bedekte flanken -en ook in de omgeving- is
echter geen as neergekomen. De opstijgende dampwolken bereikten een
hoogte van maximaal 3,5 km boven de top.
Korovin Volcano
Korovin Volcano is een actieve vulkaan in het
noordoosten van het eiland Atka, behorende tot de Aleuten, ten
zuidwesten van Alaska. Hij heeft een hoogte van 1.479 m.
Het eiland, waar de vulkaan het gehele noordoostelijke deel van
uitmaakt, behoort tot de Andreanof Islands, in de westelijke Aleuten.
Aan de zuidelijke voet van de Korovin Volcano ligt het plaatsje Atka,
dat hoofdzakelijk leeft van de jacht, en het vlechten van manden.
In de Tweede Wereldoorlog was op het eiland een Air Base gevestigd, dat
later weer werd opgeheven.
Makushin Volcano
De Makushin Volcano is een 2.036 m hoge actieve
vulkaan in het noorden van het eiland Unalaska, dat behoort tot de Fox
Islands --een eilandengroep van de Aleuten, ten zuidwesten van Alaska.
Sinds zijn ontdekking in 1763 waren er regelmatig meldingen van
uitgestoten damp en as; sinds 1826 waren er echter geen grotere
uitbraken meer.
De Makushin-vulkaan is het hele jaar met sneeuw bedekt, en bezit een
zeer afgeplatte top. Aan de voet van de noordflank bevindt zich het
gelijknamige dorp, dat hoofdzakelijk leeft van de visvangst.
Mount Cleveland
De Mount Cleveland is een actieve vulkaan in het
centrum van het eiland Chuginadak, het grootste van de "Islands of the
Four Mountains", in het centrum van de Aleuten, ten zuidwesten van
Alaska. Hij heeft een hoogte van 1.730 m.
De laatste zware eruptie van de vulkaan was op 10 juni 1944. In 1989
werd licht op de berg waargenomen, dat werd veroorzaakt door uitbrekende
lava. Explosies en aswolken waren er echter niet meer.
Mount Katmai
De Mount Katmai is een vulkaan in het zuidwesten
van Alaska. Hij heeft een hoogte van 2.047 m en behoort tot een
verzameling jonge vulkanen in Zuid-Alaska.
Zijn krater, die een meer bevat, heeft een omtrek van 13 km, een
doorsnee van ongeveer 6 km en een diepte van meer dan 1.120 m. De
kraterrand is een gletsjer.
Bij de zeer zware eruptie op 5 juni 1912 werd een gebied van ongeveer
140 km² bedekt met as en basalt en de explosietrechter werd gevormd.
Tegelijkertijd ontstond de 186 km² grote "Vallei van de 10.000
Rookpluimen" (Eng. Valley of Ten Thousand Smokes), waarin tot ongeveer
1950 talrijke fumarolen actief waren.
Kleinere lava-uitbraken waren er in 1953 en 1957.
In 1918 werd een 10.900 km² omvattend en zeer slecht toegankelijk gebied
rondom Mount Katmai tot Nationaal Gedenkteken benoemd. De hoogste top is
met 2.317 m de Mount Griggs.
Mount Rainier
Met een hoogte van 4.392 m is de Mount Rainier, een
slapende vulkaan, de hoogste berg van de Cascade Range en de hoogste
berg van de Amerikaanse staat Washington.
De majestueuze berg vertoont een geringe, maar zeer bedreigende rook- en
dampactiviteit. De hitte die uit zijn machtige romp opstijgt, heeft in
de ijzige top van de vulkaan een grottensysteem van vele kilometers
gevormd, dat voorzien is van indrukwekkende mosselvormige wanden.
Af en toe vrat de hitte ook door zijn gigantische gletsjervelden. In
totaal lopen 41 gletsjers van zijn kegel naar beneden. Het is de meest
vergletsjerde berg van de VS (Alaska buiten beschouwing gelaten).
Temperatuurschommelingen van de opstijgende gassen veroorzaken
opvallende veranderingen in de ijsgrotten en kunnen daarom voorbodes
zijn voor een dreigende eruptie.
Mount Saint Helens
De Mount Saint Helens is een actieve vulkaan in het
noorden van de Cascade Range in de Amerikaanse staat Washington. Hij
heeft een hoogte van 2.550 m.
Voor zijn laatste vernietigende uitbraak in 1980 had de vulkaan een
perfecte kegelvorm en gelijkmatige flanken die waren ontstaan door
lavastromen en het neerkomen van vulkanische as. De naaldbossen op de
onderste flanken hadden de verwoestingen door de vele heftige erupties
uit de recente geologische geschiedenis bedekt.
Lange tijd stootte de Mt.St. Helens slechts af en toe damp- en aswolken
uit, en tussen 1832 en 1857 werd zelfs een beetje lava uitgespuwd.
Daarbij ging het echter om relatief lichte uitbraken.
Zijn ontwaken in 1980 kwam als een verschrikking, maar was verwacht door
veel wetenschappers. Na een aantal waarschuwende aardschokken werden
afgesloten gebieden rond om de berg ingesteld, die alleen nog door
wetenschappers mochten worden betreden.
Na deze voorbodes kwam de krachtige eruptie, in de morgen van 18 mei. 60
mensen en naar schatting 6.500 dieren vonden de dood, een gebied met een
oppervlakte van 600 km² werd veranderd in een woestenij. Vulkanologen
hebben berekend dat de kracht van de explosie alles overtrof wat de
Verenigde Staten in de laatste 200 jaar hadden meegemaakt. De energie
die bij de vrij kwam, kwam overeen met die van 500 atoombommen van het
formaat Hiroshima, of negen miljoen ton TNT.
De aswolk, waar bliksemschichten doorheen schoten, schoof met een
snelheid van bijna 100 km/u vanaf Mount St. Helens naar het noordoosten
en bedekte het landschap met duisternis van vulkanische as. De twaalf
uur durende zware asregens bedekten het noordwesten van de Verenigde
Staten, en het zuiden van Canada met een zeven centimeter dikke laag as.
In Yakima, Washington, een stad met 51.000 inwoners, verwijderde de
stadsreiniging 540.000 ton vulkanische as. Het werk duurde tien weken,
en kostte 2.2 mln US$.
De aswolk cirkelde meerdere keren rond om de aarde. Vanwege het lage
zwavelgehalte viel het grootste deel van de as gelukkig terug op aarde,
zodat er geen klimaatsveranderingen optraden.
Tegenwoordig is de Mount St. Helens een ingedeukte, lelijke stomp. De
eens zo gelijkmatige kegelspits is verdwenen. Op die plaats bevindt zich
400 meter lager een armzalig amfitheater, waarvan de steile 600 m hoge
wanden geopend zijn naar het verwoestte gebied in de diepte.
Mount Spurr
De Mount Spurr is een vulkaan in het zuiden van
Alaska, aan de westelijke kant van de Cook Inlet, 130 km ten westen van
Anchorage. Hij heeft een hoogte van 3.374 m.
Rondom de Mount Spurr bevinden zich lange gletsjers van de flanken naar
beneden en in zijn krater heeft zich een meer gevormd.
De laatste uitbraak van de vulkaan was in 1992. Hij stootte daarbij drie
maanden lang grote hoeveelheden as uit, die het land nog 1000 kilometer
met de wind mee met een 3 mm dikke aslaag bedekten. In Anchorage moest
het vliegveld daardoor 20 uur lang worden gesloten.
Okmok Volcano
De Okmok Volcano is een actieve vulkaan op het
eiland Umnak, in het oosten van de Fox Islands, behorende tot de Aleuten,
ten zuidwesten van Alaska gelegen.
De caldera van deze vulkaan heeft een doorsnee van 10 km, en strekt zich
uit over het grootste deel van het oostelijke deel van het eiland.
Lavastromen vloeiden in de jaren 1945 en 1958 over de grond van de
caldera.
De laatste eruptie vond plaats van 1986 tot 1988. Ten dele werd in de
jaren daarna nog rook op de vulkaan waargenomen.
Pavlof Volcano
De Pavlov Volcano is een actieve vulkaan op het
schiereiland van Alaska, met een hoogte van 2.714 m. De vulkaan is in de
laatste jaren met regelmatige tussenpozen uitgebroken.
Pyre Pak
Pyre Paek is een vulkaan op het eiland Seguam van
de Andreanof Islands die tot de Aleuten behoren.
In december 1992 werd de sinds 15 jaar slapende vulkaan weer actief. Hij
stootte in meerdere erupties as uit, die neerkwam op de in 1977 ontstane
lavavelden. Sinds de uitbarsting werden tot nu toe steeds opnieuw
dergelijke vulkanische activiteiten waargenomen.
Redoubt Volcano
Redoubt Volcano is een actieve vulkaan in het
zuiden van Alaska, ten westen van de Cook Inlet, 180 km ten zuidwesten
van Anchorage. Hij heeft een hoogte van 3.108 m. De Redoubt Vulkaan is
aan de top vergletsjerd.
Hij ligt in het Lake Clark National park, in de Chigmit Mountains, die
een uitloper van de Aleutian Range naar het noorden vormen.
Shishaldin Volcano
De Shishaldin Volcano is een 2.861 m hoog werkende
vulkaan op Unimak Island, een eiland behorende tot de Aleuten.
Veniaminof Volcano
Veniaminov Volcano is een actieve vulkaan op het
Alaska schiereiland, in het zuidwesten van Alaska. Hij heeft een hoogte
van 2.507 m.
De in de hogere lagen zeer vergletsjerde vulkaan ligt aan het
zuidwestelijke punt van de Alaska Range en is voor het laatst
uitgebroken in 1939.
Mauna Loa
Schildvulkaan op Hawaii, 4168 m hoog.
Mount Rushmore
De 1.707m hoge Mount Rushmore in de Black Hills van Soth Dakota.Vader en zoon Borglum hebben hier de hoofden van
vier Amerikaanse presidenten (Washington, Jefferson, Lincoln en
Roosevelt) in de rotsen uitgehouwen.